Spadek po obywatelu Ukrainy w Polsce — ustalenie drogi postępowania
Po śmierci obywatela Ukrainy pozostały w Polsce mieszkanie, rachunek albo składniki majątku? Pomagamy ustalić, które sprawy można prowadzić przed polskim organem i jakie dokumenty przygotować. Sprawdzamy obywatelstwo, majątek, testament i rozpoczęte postępowania. Napisz na office@yudey.pl, opisując sytuację rodziny i położenie składników spadku. Otrzymasz ofertę odpłatnej analizy uwzględniającej umowę polsko-ukraińską oraz zakres przepisów europejskich, bez automatycznego przenoszenia wszystkich zasad polskiego dziedziczenia.
W jakiej sytuacji możemy pomóc?
Dla rodzin obywateli Ukrainy, które potrzebują uporządkowania spraw spadkowych dotyczących majątku znajdującego się w Polsce. Czynności zastrzeżone dla pełnomocnika wykonuje uprawniony prawnik po potwierdzeniu zakresu i dostępności.
Rachunek w polskim banku
Bank oczekuje wykazania praw do pieniędzy zmarłego obywatela Ukrainy.
Mieszkanie w Polsce
Rodzina potrzebuje potwierdzenia dziedziczenia dotyczącego polskiej nieruchomości.
Sprawy w dwóch państwach
Istnieją już dokumenty ukraińskie i trzeba ocenić ich znaczenie w Polsce.
Zakres pomocy i konkretny rezultat
Możesz zamówić wybrany etap albo ustalić szerszy zakres. Przed pracą potwierdzamy, jakie materiały przygotujemy.
Mapa składników spadku
Porządkujemy majątek według rodzaju, położenia i dostępnych dowodów.
Podstawa rozdzielenia właściwych dróg postępowania.
Ocena prawa i organu
Analizujemy umowę dwustronną oraz właściwy zakres rozporządzenia europejskiego.
Wyjaśnienie, gdzie i na jakiej podstawie prowadzić sprawę.
Lista potrzebnych dokumentów
Łączymy ustalenia z wymaganiami właściwego banku, notariusza lub sądu.
Kolejność przygotowania dokumentów do uzgodnionego celu.
Przekazanie dokumentów i ustaleń
Omawiamy przygotowany materiał oraz uwagi klienta. Wskazujemy osoby odpowiedzialne za podpisy i dalsze czynności, dokumenty pozostające do uzupełnienia oraz działania wymagające osobnego zlecenia.
Materiały z kolejnością dalszych działań.
Granice zlecenia
Zakres nie obejmuje automatycznie postępowania w Ukrainie, zastępstwa procesowego, czynności notarialnych ani rozliczeń podatkowych. Wymagają osobnego potwierdzenia.
Trzy pytania przed wszczęciem sprawy
Jeden spadek może wymagać więcej niż jednej ścieżki.
| Ustalenie | Materiał | Znaczenie |
|---|---|---|
| Obywatelstwo | Dokument zmarłego i data śmierci | Ocena reguł dotyczących ruchomości |
| Nieruchomość | Adres i tytuł własności | Prawo i organ państwa położenia |
| Wcześniejsza sprawa | Orzeczenie lub dokument notarialny | Ocena skutków i dalszego użycia |
Co warto ustalić przed zleceniem?
Majątek ruchomy i nieruchomości wymagają oddzielnej oceny
W sprawach objętych umową polsko-ukraińską z 1993 roku punktem wyjścia jest jej art. 37. Dziedziczenie mienia ruchomego podlega prawu państwa obywatelstwa spadkodawcy z chwili śmierci, natomiast nieruchomości prawu państwa ich położenia. Dlatego mieszkanie w Polsce i środki na rachunku nie muszą podlegać jednakowej analizie, nawet jeżeli należały do jednej osoby stale mieszkającej w Warszawie. Ustalamy też, co rzeczywiście stanowiło własność zmarłego, a co wymaga wcześniejszego rozliczenia stosunków majątkowych małżeńskich. Pierwszeństwo odpowiedniej umowy międzynarodowej wynika z art. 75 rozporządzenia 650/2012; jej znaczenie potwierdza wyrok TSUE w sprawie C-21/22. Nie przyjmujemy więc bez sprawdzenia, że ostatni pobyt w Polsce oznacza polskie prawo dla całego spadku.
Organ prowadzący sprawę i dokument używany w Polsce
Art. 41 umowy rozdziela właściwość organów: dla mienia ruchomego odwołuje się do obywatelstwa zmarłego, a dla nieruchomości do ich położenia. Przewiduje również szczególną możliwość przeprowadzenia sprawy ruchomości przez organ drugiego państwa, jeżeli całe mienie ruchome znajduje się tam i zgodzą się wszyscy znani spadkobiercy. Sam polski rachunek lub pobyt części rodziny nie wystarcza do zastosowania tego wyjątku. Sprawdzamy istniejące orzeczenia, czynności notarialne oraz wymagania banku lub rejestru, aby nie zamawiać dokumentu niedostosowanego do celu. Użycie zagranicznego rozstrzygnięcia wymaga odrębnej oceny jego skutków. Europejskie poświadczenie spadkowe nie jest uniwersalnym rozwiązaniem dla relacji z Ukrainą, a jego uzyskanie zależy od spełnienia właściwych przesłanek rozporządzenia.
Jak wygląda współpraca
Najpierw cel i zakres. Następnie dokumenty, uzgodnione działania i wynik, z którego możesz skorzystać.
Cel i aktualny etap
Omawiamy oczekiwany rezultat, uczestników sprawy i najbliższe terminy. Potwierdzamy możliwość przyjęcia zlecenia oraz osobę odpowiedzialną za jego wykonanie.
Materiały i zakres
Ustalamy dokumenty potrzebne do analizy, sposób ich przekazania i ewentualne braki. Oferta określa konkretne opracowania oraz granice odpowiedzialności.
Analiza i opracowanie
Przygotowujemy uzgodniony materiał, wyjaśniamy istotne ryzyka i wskazujemy decyzje, których nie można podjąć bez informacji od klienta lub specjalisty.
Omówienie i dalsze kroki
Przekazujemy wynik wraz z wyjaśnieniami. Ustalamy, które czynności wykona klient, a które wymagają odrębnego zlecenia, zgody albo działania właściwego organu.
Zrozumiałe warunki przed startem
Wycena po ustaleniu zakresu
Usługa jest odpłatna. Pracę rozpoczynamy po akceptacji zakresu i 100% przedpłacie. Wstępne zgłoszenie służy ustaleniu tematu oraz wyceny i nie obejmuje porady prawnej. Wynagrodzenie ustalamy po określeniu zakresu i ocenie materiałów. W ofercie wskazujemy dokumenty lub działania objęte ceną, liczbę uzgodnień i sposób rozliczania dodatkowych prac. Opłaty urzędowe, sądowe, notarialne oraz koszty zewnętrznych specjalistów omawiamy osobno, jeżeli dotyczą sprawy. Termin naszej pracy potwierdzamy po otrzymaniu potrzebnych informacji; nie jest on gwarancją terminu decyzji urzędu, sądu lub kontrahenta.
Co wpływa na koszt?
- Liczba składników spadku i państw ich położenia.
- Kompletność dokumentów rodzinnych i majątkowych.
- Wcześniejsze postępowania oraz stanowiska spadkobierców.
Co przygotować do rozmowy
Ta lista pomaga uporządkować materiały. Nie musisz mieć całego kompletu, aby zapytać o możliwość pomocy.
- Akt zgonu oraz dokumenty obywatelstwa zmarłego i jego sytuacji rodzinnej.
- Testamenty, dokumenty pokrewieństwa i lista wszystkich znanych spadkobierców.
- Wykaz majątku z podziałem na państwa, nieruchomości, rachunki i pozostałe prawa.
- Orzeczenia, dokumenty notarialne i korespondencja banków z obu państw.
Na początek wystarczy opis
Dokumenty przekażesz po uzgodnieniu sposobu kontaktu. Nie wpisuj danych innych osób ani szczegółów wrażliwych w pierwszej wiadomości.
Osoba prowadząca i zasady pracy
Przed przyjęciem zlecenia ustalamy wykonawcę, formę kontaktu i zakres odpowiedzialności. Jeśli potrzebne jest działanie uprawnionego pełnomocnika, omawiamy jego udział oraz warunki osobno.
Zanim zdecydujesz.
Czy polski meldunek zmarłego oznacza polskie prawo spadkowe?
Nie przesądza tego ani meldunek, ani samo posiadanie numeru PESEL. Najpierw ustala się właściwy system norm kolizyjnych i znaczenie umowy polsko-ukraińskiej. W sprawie objętej umową obywatelstwo oraz rodzaj i położenie majątku mogą prowadzić do innych wniosków niż uproszczona reguła ostatniego miejsca pobytu.
Czy wszystkie składniki majątku można objąć jedną polską sprawą?
Nie należy tego zakładać. Umowa odmiennie określa właściwość dotyczącą ruchomości i nieruchomości. Wyjątek dla całego majątku ruchomego w drugim państwie wymaga spełnienia dodatkowych warunków, w tym zgody wszystkich znanych spadkobierców. Analiza obejmuje więc pełną listę składników, a nie tylko majątek wskazany przez polski bank.
Czy testament sporządzony w Ukrainie wystarczy polskiemu bankowi?
Testament określa ostatnią wolę, lecz sam nie zawsze wykazuje skutecznie prawa konkretnej osoby wobec banku. Sprawdzamy także dokument potwierdzający dziedziczenie, jego zakres oraz możliwość wykorzystania w Polsce. Potrzebne mogą być wymagane odpisy i tłumaczenia, ale ich listę ustalamy po poznaniu odbiorcy i rodzaju dokumentu.
Czy polskie poświadczenie rozwiąże także sprawę w Ukrainie?
Nie ma takiej ogólnej zasady. Trzeba odróżnić krajowy dokument spadkowy, zagraniczne orzeczenie oraz europejskie poświadczenie spadkowe. Ukraina nie jest objęta automatycznymi skutkami EPS wynikającymi z rozporządzenia. Przy majątku ukraińskim ustalamy odrębnie właściwy organ oraz wymagania wykorzystania dokumentów pochodzących z Polski.
Czy trzeba od razu tłumaczyć wszystkie dokumenty?
Najpierw warto ustalić, które dokumenty mają znaczenie i jaki organ będzie je oceniał. Tłumaczenie nie zastępuje brakującego potwierdzenia praw ani nie usuwa problemu niewłaściwego organu. W uzgodnionym zakresie przygotowujemy listę potrzebnych materiałów, wskazując dokumenty do uzupełnienia oraz te wymagające odpowiedniego tłumaczenia.
Co podać w pierwszej wiadomości do YUDEY?
Podaj datę śmierci, obywatelstwo zmarłego, rodzaj majątku w każdym państwie i informację o testamencie. Wskaż także rozpoczęte sprawy oraz najbliższe terminy z otrzymanych pism. Zgłoszenie pozwala ustalić odpłatny zakres i wycenę; nie zastępuje indywidualnej analizy dokumentów ani czynności przed właściwym organem.
Inny etap? Sprawdź powiązaną usługę
Zapytaj o analizę sprawy.
W zgłoszeniu zaznacz, czy wykaz majątku obejmuje także rzeczy i prawa pozostawione poza Polską.
Ustalimy, jakie informacje są potrzebne do oceny zakresu i wyceny. Samo zapytanie nie oznacza zawarcia umowy.
Jeśli masz termin sądowy lub urzędowy, podaj go już przy pierwszym kontakcie.
Przygotuj krótką wiadomość
W zgłoszeniu zaznacz, czy wykaz majątku obejmuje także rzeczy i prawa pozostawione poza Polską.
Oficjalne informacje związane z tematem
- Umowa Polska–Ukraina z 24 maja 1993 r. — dokumenty i sprawy spadkowe, art. 15 oraz 36–41
- Rozporządzenie (UE) nr 650/2012 — prawo właściwe, jurysdykcja i dokumenty spadkowe
- TSUE, wyrok z 12 października 2023 r., C-21/22 OP — pierwszeństwo umowy dwustronnej